Književni susreti „Šušnjar 21”
Međunarodni književni susreti Šušnjar 21 i Korčanica u BiH, Republici Srpskoj u ovoj godini dočekani su nakon dvije godine izostanka, zbog epidemije „kovid 19“.
Korčanica
Već dvanaest godina književnici iz Slovenije, koji djeluju u okviru Sekcije srpskih književnika u SKD „Petar Kočić”, i ove godine su organizovano krenuli na put. Međunarodni književni susreti „Šušnjar”, okupljaju književnike iz Republike Srpske, FBiH, Srbije, Crne Gore i Slovenije. Pored „Šušnjara” u Oštroj luci i Sanskom Mostu održani su 31. jula 2021. i književni susreti u Podrgrmečkoj Korčanici, Jasenici, opština Sanski Most, FBiH. To su treći susreti, gdje se želi na tim padinama, prostranstvima planina i lugova, a i lijepim ravnicama, među stanovništvom koje se tamo vraća iz izbjeglištva, oživjeti pisana riječ. Među značajnim brojem književnika s tih prostora, raseljenih po bijelom svijetu, inicijator dr Vaso Predojević i Olja Ernaut, predsjednica Kulturnog društva „Zavičaj”, koje je i organizator susreta i uspostavilo je i biblioteku u Lušci Palanci, gdje je i sjedište lokalne zajednice na tim prostorima. Kao redovni član udruženja književnika Republike Srpske dr Predojević, uz veliko zalaganje, uspješno je okupio desetak književnika iz Republike Srpske, Srbije i Slovenije, gdje je dobio i neposrednu podršku SKD „Petar kočić” iz Kranja, koji je i aktivni član toga udruženja.
Mjesto održavanja susreta Korčanica, je prepoznatljivo, gdje je u vrijeme 2. svjetskog rata bila prva partizanska bolnica, do devedesetih godina to je bilo mjesto brojnih okupljanja i manifestacija.
Susreti su uz poznate književnike i skoro stotinu i pedeset drugih posjetilaca uz kulturni program, održani uz veliko zadovoljstvo učesnika i posjetilaca. Program je uspješno predstavio i vodio Mihajlo Orlović, književnik, novinar i publicista iz Banje Luke.
„Šušnjar 21”
Međunarodni književni susreti počeli su 1974. godine u Sanskom Mostu, slijedili su prekidi, a od 1995. godine redovno se održavaju u opštini Oštra Luka. Održavanje književnih susreta „Šušnjar” za veliki broj književnika iz Republike Srpske, Srbije i sredina gdje Srbi žive, predstavlja zavičajnu, domoljubnu i istorijsku preokupaciju učešća i sjećanja.
Potrebno je podsjetiti da ove godine obilježavamo i 80 godina od početka Drugog svjetskog rata. Te 1941.godine, kada je 10. aprila osnovana Nezavisna država Hrvatska (NDH), na prostorima Krajine, gdje su Srbi živjeli, izvršena je okupacija i počelo se projektom brisanja Srba s tih prostora. Uglavnom su uspostavljani logori i civilno stanovništvo je odvođeno u logore i ubijano. Pored prostora Bihaća, Sanski Most je bilo stratište tih događanja. Već 6. maja 1941. u blizini Sanskog Mosta, u naselju Sjenokos, među selima Kijevo i Tramošnja, došlo je do nasilja od strana formacija NDH i 6.maja je stanovništvo dalo otpor i došlo je do prvog oružanog sukoba. Na području opštine Sanski Most došlo je do masovnog odvođenja civila u logor Šušnjar, tri kilometra centra grada i tamo su masovno ubijani. Po provjerenim i potvrđenim podacima tamo je stradalo oko 5.500 civila, od toga 50 Jevreja i desetina Roma. Među stradalim civilima bili su i starci, žene i djeca. To se događalo dok još nije bilo partizanskog pokreta niti borbenih sukoba.
Ovogodišnji književni susreti „Šušnjar 21” održani su u Oštroj luci 1. avgusta, uz učešće književnika iz Srbije, Republike Srpske i Slovenije. Ove godine je dodijeljena samo nagrada „Šušnjar 21”, a dobitnik nagrade je Goran Vračar, književnik iz Istočnog Sarajeva, za knjigu pjesama „Kad đavo krvi zaželi”. U obrazloženju žirija, navedeno je da je Vračar posljednji otadžbinski rat devedesetih video uživo i koji je taj rat opjevao. U njegovim pjesmama nema mržnje i on je nacionalno osviješćen pjesnik. U programu su učestvovali svi gostujući književnici uz prigodan kulturni program. Iz Slovenije su učestvovali dr Vaso Predojević, Vinko Piljagić i Rade Ilić. Na susretima, na štandu SKD „Petar Kočić”, predstavili smo ostvarenja srpskih književnika u Sloveniji, posebna pažnja posvećena je izdanju Ostoje Šobota „Svjetla u tami”. Predstavili smo takođe i informativnu djelatnost Srba u Sloveniji, društava i Saveza srpskih društava Slovenije. Razgovore umjesto autora vodio je i predsjednik društva Šućur, a brojnim posjetiocima smo poklonili knjige naših autora i Novine srpske „Mostovi”. Sljedeći dan bila je posjeta na Šušnjaru i poetski pomen, kao i ugošćavanje u Oštroj Luci povodom slave opštine. Članovi našega društva i gosti književnici su zadovoljni učešćem i druženjem s književnicima, gdje su obogaćena iskustva.
Naše učešće je finansijski podržao Javni fond Republike Slovenije za kulturne djelatnosti.
Tekst: Krstan Šućur
Foto: arhiv učesnika
