Srpsko kulturno društvo „Sava” iz Hrastnika po šesnaesti put organizovalo Etno festival u Hrastniku

Srpsko kulturno društvo „Sava” iz Hrastnika po šesnaesti put organizovalo Etno festival u Hrastniku

Ovogodišnji, šesnaesti po redu, Etno festival održan je 15. juna 2019. u Sportskoj dvorani u Hrastniku pred oko trista gledalaca i gostiju koji su imali priliku da vide nastupe folklornih i pjevačkih grupa, instrumentalnih solista i hora.

U uvodu programa voditeljka Snežana Maksimović je pozdravila sve prisutne i naglasila da je ovo već tradicionalni događaj koji traje dugi niz godina, a koji uspješno organizuje Srpsko kulturno društvo „Sava” Hrastnik. Navela je da je „tradicija delo ljudskih radnji koje se u vremenu kreativno dopunjavaju, i na taj način razvijaju i traju kroz generacije”. U programu su učestvovali, kako je navedeno u pozdravnom govoru „veliki broj ljudi različitih godina, veliki broj igrača, pevača i svirača, koji će svoje programe izneti kroz ljubav prema igri, pesmi i muzici”. Voditeljka je zatim navela sva društva koja učestvuju na ovom Etno festivalu, a to su: Hor i izvorna pevačka grupa KUD „Una”, Novi Grad, SKUD „Dr Mladen Stojanović”, Prijedor, Folklora 63 – KD Šentjur, Šentjur, Folklorna skupina Svoboda, Trbovlje, Vokalna skupina KUD „Talisman”, Škofja Loka, Folklorna skupina Grifon, Šempeter, Savinjska Dolina, KUD Mladost, Ljubljana, SD „Dr Mladen Stojanović”, Velenje, harmonikaš Antonijo Jukić, Hrastnik i SKD „Sava” Hrastnik.

Snežana Maksimović je pozdravila i goste koji su se odazvali pozivu i prisustvovali ovom značajnom događaju za SKD „Sava” i za opštinu Hrastnik, a gosti su bili: Vladimir Koturović iz Ministarstva spoljnih poslova Srbije – Uprava za saradnju sa dijasporom i Srbima u regionu, a koji je iz bratske opštine Raška, Marko Funkl, načelnik opštine Hrastnik, zamjenik načelnika i opštinsko vođstvo, Ivana Jakšić Matović, prvi sekretar i konzul u Ambasadi Srbije u Sloveniji, protojerej stafrofor Milan Duduković, Nina Maurovič i Soniboj Knežak, poslanici Državnog zbora Republike Slovenije, Blaž Rojko, predstavnik Javnog fonda RS za kulturne djelatnosti, Miran Jeriča, bivši načelnik opštine Hrastnik, predstavnici Saveza srpskih društava Slovenije, predstavnici javnih zavoda i organizacija, sponzori i donatori. Pozdravila je takođe i sve učesnike i prijatelje SKD „Sava”.

Nakon pozdravnog govora pozvala je Vladimira Koturovića, iz Uprave za saradnju s dijasporom i Srbima u regionu a zatim i Marka Funkla, načelnika opštine Hrastnik, koji su se obratili publici i naveli značaj ovakvih događaja, kao i značaj kulture ne samo za društva, nego i za lokalnu zajednicu i šire. Marko Funkl je i službeno otvorio 16. Etno festival Hrastnik 2019.

Voditeljka Snežana Maksimović u ime SKD „Sava” zahvalila se prijateljima i sponzorima bez koji bi Festival bilo mnogo teže izvesti, a to su Opština Hrastnik, Javni fond Republike Slovenije za kulturne djelatnosti, Ministarstvo spoljnih poslova Republike Srbije – Uprava za saradnju s dijasporom i Srbima u regionu, Steklarna Hrastnik 1860, AGM Nemec – Aqua Roma, Kulturno rekreacijski center Hrastnik, Turistično informacijski center Hrastnik, Mladinski center Hrastnik, Moda Trbovlje, Bar „La vie” Trbovlje, Cvetličarna Klara Kisovec, „Kokos bar” Hrastnik, „Porto pub”, „Elstik” Hrastnik, Pekarna „Bane” Zreče, Restavracija „S” Ljubljana, „Jagoda” Hrastnik, Frizerski salon „Krauskopf”, Frizerstvo stil Rada Čamber, Rada Čamber i Slavica Tripunović koje su se pobrinule za scenografiju.

Program je počeo izvođenjme koreografiju „More izgrejala nane sjajna mesečina” – Igre iz Vranjskog polja, a čast da prvi uzmu učešće u programu pripala je domaćinu, SKD „Sava” Hrastnik. Autor koreografije je Aleksandar Babić a muzičkog aranžmana Darko Ćitić. Publika je imala priliku da vidi Emkino kolo, Eleno mome, Pembe, Grčko oro, Švrljig i Vlasinku.

Iz Šentjura je došla folklorna grupa koja nosi ime „Folklora 63” a koja radi pod okriljem Folklornog društva Šentjur, a koja djeluje od 1963. i koja od tada uspješno predstavlja i njeguje proteklo plesno nasljedstvo u karakterističnoj ritmičkoj i koreografskoj autohtonosti Kozjanskih, Belokranjskih, Gorenjskih i igara iz Glamoča. Ovom prilikom predstavili su se igrama sa područja Trsta i okoline pod nazivom „Stu ledi”, a ovo je premijerno izvođenje od strane „Folklore 63”. Umjetnički rukovodilac grupe je Robert Brežan.

Članovi KUD „Una” iz Novog Grada su takoreći stalni učesnici Etno festivala, bilo sa folklornom grupom, horom ili pjevačkom grupom. Ove godine došli su sa mješovitim horom i pjevačkom grupom. Inače hor KUD „Una” osnovan je 2008. a imao je zapažene nastupe kako u Novom Gradu, isto tako i u Banjoj Luci, Prijedoru, Hrvatskoj, Sloveniji, ali i u Grčkoj. U kategoriji mješovitih kamernih horova 2008. osvojili su zlatnu medalju na međunarodnom takmičenju horova u Bijeljini, 2015 godine na takmičenju Zlatna lipa Tuhlja osvojili su dvije srebrne medalje, a 2016. na istom takmičenju zlatnu medalju i 2. mjesto u konkurenciji od 25 horova. Na međunarodnom takmičenju Lege Artis u Tuzli, koje je održano 2017, osvojili su bronzanu medalju, 2018. godine osvajaju nagradu publike na međunarodnom takmičenju zlatna vila u Prijedoru kao i zlatnu medalju u Tuhlju. Hor njeguje duhovnu i svetsku muziku domaćih i stranih autora, nastojeći da obuhvati sve stilske epohe. Dirigent Hora je Goran Vuleta koji je od stane žirija bio nagrađen za izuzetnu muzikalnost. Na 16. Etno festivalu predstavili su se sljedećim programom: „Golema ččkalica” D. Veličković, „Mari mome” D. Hristov, „Zaspo Janko” izvorna, Krajiške pjesme, N. Savić.

Iz Prijedora došlo je SKUD „Dr Mladen Stojanović”, koje je osnovano 1885. kao srpsko pjevačko društvo „Vila” i kao takvo je najstarije srpsko društvo u Republici Srpskoj. Društvo okuplja oko 630 članova. Najbrojnija je folklorna sekcija koja je organizovana u deset grupa. Tu su ženski kamerni hor, narodni orkestar, tamburaški orkestar, vokalne grupe i sekcija narodne radinosti. Sekcije društva ostvarile su u svojoj 135 godina dugoj istoriji brojna gostovanja i nastupe u zemljama Evrope i Azije. Na repertoaru folklorne sekcije se nalazi 47 koreografija. Ansambl poseduje 400 kompleta narodnih nošnji. U svom prvom nastupu na Etno festivalu predstavili su se igrama sa Grmeča. Umjetnički rukovodilac ansambla je Mladen Radić.

Pjesma i igra su značajni u životu svakoga čovjeka, da se zna veseliti, izražavati osjećanja i opustiti se u pravom trenutku. To članovi folklorne grupe „Svoboda” iz Trbovlja dobro znaju, jer je proteklo već trideset godina njihovog djelovanja. Igraju igre skoro svih slovenačkih pokrajina. Narodne igre so dio kulturnog nasljedstva, zato se trude da bi se sve to prenosilo iz roda u rod, jer narodna izreka kaže: „poštovanje nasljedstva je poštovanje samoga sebe”. U programu Etno festivala prikazali su splet Gorenjskih igara.

Svaka pokrajina ima neke svoje posebnosti, nešto što je razlikuje od ostalih pokrajina. Tako isto i Šumadija sa svojim prirodnim ljepotama, proplancima i rijekama koji su opjevani u mnogim pjesmama, uz zvuke frule i harmonike. Kako to djelimično izgleda prikazali su folkloraši SD „Dr Mladen Stojanović” iz Velenja koji su odigrali igre iz Levča, a posebna karakteristika su nošnje iz tog područja, što još više dočarava samu koreografiju.

Nakon igre opet pjesma, ovaj put u izvođenju vokalne grupe KUD „Talisman” iz Škofje Loke, koja je osnovana 2013. u Ruskom centru nauke i kulture u Ljubljani, pod vođstvom Irine Gruščine. Vokalnu grupu čine pjevačice različitih narodnosti, a sve njih združuje ljubav do melodičnih i lijepih pjesama, koje toplinom i radošću pune duše. U repertoar ansambla spadaju ruske i slovenačke pjesme, poezija, romanse, folklor i muzika iz poznatih filmova, koje izvode a-capella ili u pratnji gitare i balalajke. U 2018, povodom petogodišnjice djelovanja, izdali su CD pod imenom „Od Sibira do Jadrana”, koju čine pjesme raznih naroda Rusije, Slovenije, Letonije, Dalmacije, Ukrajine, Italije i Makedonije. Rukovodilac grupe je Irina Gruščina, diplomirani horovođa, pjevač i režiser. Publici u Hrastniku predstavile su se u dva bloka, u prvom su otpjevale pjesme: „Trs” (Ruska narodna), ”Šel je kozak” (Ukrajinska), „Ivan da Marja” (Ruska narodna).

Iz Šempetra u Savinjskoj dolini došla je folklorna grupa Kulturnog društva „Grifon”, koje se ponosi sa dugogodišnjom tradicijom, jer grupa bez prekida djeluje već 57 godina. Igrači su u većini stariji, koji su odani folklornoj tradiciji već više od trideset godina. Veoma rado se sjećaju brojnih nastupa u Sloveniji i inostranstvu. Suosnivači su Međunarodnog folklornog festivala „Od Celja do Žaleca”. Igraju igre svih slovenačkih pokrajina, najčešće zaigraju štajerske igre, kojim su se predstavili i ovom prilikom. Stručni vođa ansamble je maša Kumperger.

Na raznim narodnim svečanostima i svetkovinama, zborovima, krštenjima, svadbama, slavama igralo se i pjevalo uz muziku, kako gdje i kako na koje narodne instrumente a danas je najviše prisutna harmonika. Tako su i na ovom događaju prisutni mogli da čuju zvuke harmonike Antonija Jukića, učenika Muzičke škole Hrastnik, koji je odsvirao „Bumbarov let” Nikolaja Rimskog i „Traktorsko kolo” legendarne Radojke Živković.

U svom drugom nastupu, odnosno drugom bloku, članice vokalnog sastava „Talisman” otpjevale su pjesme: „Vanja (Ruska narodna), „U polju maglica” (Ruska narodna), „Ivaka” (Ukrajinska), „Oj, Dusja, Oj Marusja!” (Ruska narodna).

Folkloraši KUD „Mladost” iz Ljubljane nekoliko puta su učestvovali na Etno festivalu, a ove godine publiku su pjesmom „Zlatiborka ja sam” odveli u Zlatiborski okrug, tačnije u Užice, a publika je imala priliku da vidi karakteristike igara iz ovog kraja, sa mnogo djevojačkog i momačkog nadigravanja, muzike koja je veoma dinamična, kao i nošnji sa bogatim motivima na keceljama i maramama. Autori ove koreografije su Goran Paunović i Vlastimir Veljović, muzički aranžman uradio Darko Ćitić, a umjetnički rukovodilac ansambla je Milka Marin.

Tradicionalna, izvorna pjesma je sastavni dio srpske tradicije i kulture, a stvarana je vijekovima i vijekovima se očuvala u svom izvornom obliku na svim srpskim prostorima, sa svojim posebnostima i načinom izvođenja. A kako to izgleda pokazali su i članovi muške pjevačke grupe KUD „Una” Novi Grad, kojom rukovodi Borislav Damjanić, koji je na 24. evropskoj smotri srpskog folklora dijaspore i Srba u regionu od strane stručnog žirija dobio nagradu za najboljeg instrumentalistu.

Članovi Srpskog kulturno-umjetničkog društva „Dr Mladen Stojanović” iz Prijedora u svom drugom nastupu odigrali su igre iz Gornjeg Visokog, da bi na kraju programa ponovo na scenu izišli folkloraši SKD „Sava” Hrastnik i odigrali igre iz Leskovca.

Došlo se i do kraja programa, a onda je voditeljka Snežana Maksimović pozvala Cvijetina Neškovića, predsjednika SKD „Sava” Hrastni, Vladimira Koturovića iz Uprave za saradnju s dijasporom i Srbima u regionu i Slavicu Tripunović, počasnog člana društva i sponzora, koji su predstavnicima društava-učesnika podijelili zahvalnice i poklone u znak sjećanja na ovaj događaj.

Za veliki doprinos i podršku u organizovanju Etno festivala u proteklih petnaest godina Cvijetin Nešković je uručio zahvalnicu Miranu Jeriču, dugogodišnjem načelniku opštine Hrastnik, a Slavica Tripunović je u ime društva uručila umjetničku sliku.

Druženje je poslije večere, koju je pripremio organizator, nastavljeno uz muziku grupe „Treća smjena“.

Tekst i foto: Dušan Jovanović

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

Stranica koristi dodatak Aksimet za odbacivanje nepoželjnih komentara.