Okrugli sto na temu Prvi svjetski rat u srpskoj istoriji, književnosti i kulturi održan u Kranju

Okrugli sto na temu Prvi svjetski rat u srpskoj istoriji, književnosti i kulturi održan u Kranju

U Gradskoj biblioteci u Kranju, 19. oktobra je održan okrugli sto u organizaciji KD Brdo. Okrugli sto na temu »Prvi svjetski rat u srpskoj istoriji, književnosti i kulturi« je treći dan i sastavni dio Dana srpske kulture, sveobuhvatnog projekta koje društvo organizuje četrnaesti put.

Renomirani učesnici događaja bili su: akademik Matija Bećković, prof dr. Cvetka Hedžet Tót, prof. dr. Stanislav Stojanović, prof. dr. Duško Pevulja i prof dr. Vladimir Osolnik.

Prdstavnici Mjesne opštine Kranj mag. Igor Velov, mag. Zoran Stevanović i Milorad Gogić su svojim prisustvom uveličali ovaj skup.

Okrugli sto je započeo velikan, pjesnik, književnik, član Srpske akademije nauka i umjetnosti, član Udruženja književnika Srbije, akademik g. Matija Bećković. Bećković je na samom početku, održao književno veče govoreći svoje pjesme: Priča o svetom Savi, Put kojeg nema, Majka, Bodež, Nisi ti više mali, Grom, Lazar, Srbijo pamti, Raspra pred Nikšićkim manastirom, Ovo i ono, Kosovo polje, Gospode pomiluj i još neke druge pjesme i odlomke iz svog bogatog opusa pjesničkih djela.

“Akademik Matija Bećković je veličina koja kulturni rad i Dane srpske kulture u Kranju u organizaciji KD Brdo podiže na visoki akademski nivo”, zadovoljno komentarišu članovi društva.

Nakon Bećkovićeve književne večeri su govorili ostali članovi tribine. Profesorica dr. Cvetka Hedžet Tót, redovna profesorica Filozofskog fakulteta Univerziteta u Ljubljani, radi kao profesor metafizike, etike i aksioligije. Zagovara potrebu da se intelektualci na području bivše Jugoslavije dogovore sve ono što se političari nisu znali, tako razdirući zajednicu duhom bogatih naroda. Nada se da će uskoro doći do sporazuma između Univerziteta Ljubljana i Univerziteta u Banjoj Luci. Raduje se mogućnosti da prva zajednička predavanja održi u Banjaluci na srpskom jeziku.

Kao govornik okruglog stola je predavanje nastavio profesor dr. Stanislav Stojanović iz Beograda. Profesor Stojanović se zahvaljuje kulturnom društvu Brdo na pozivu pohvaljujući požrtvovanost, rad i potrebu po svemu onom što srpski narod čini takvim kakav jeste. Govorio je o složenim političkim i ekonomskim odnosima između velikih imperijalnih sila, prije svega Njemačke i Austro-ugarske. Naglašava da Prvi svjetski rat predstavlja najdramatičniji i najpogubniji događaj u istoriji srpskog naroda. Navodi da se upravo tu kriju razlozi da Srbi ulaze u velike narode. Govorio je o velikom majstorstvu vovjskovanja navodeći detalje iz velikih bitki kao što su Cerska i Kolubarska. Ponovio je čuvene riječi majora Gavrilovića, koje oslikavaju veliku požtvovanost i junaštvo srpskih vojnika i tadašnje srpske elite.

Profesor dr. Vladimir Osolnik, redovni profesor Filozofskog fakulteta na odjelu slavistike, je veliki zaljubljenik Petra Petrovića Njegoša, što i jeste tema njegovog doktorskog rada. Profesor Osolnik izjavljuje da je jezik i poezija najveće dostignuće čovjekovog duha naglašavajući da su ga na to podsjetile riječi akademika Matije Bećkovića, kojih je bilo u izobilju. Govorio je o ratu kao grozoti te o uticaju rata na čovjekovo stanje duha, te tako i na književnost.

Profesor dr. Duško Pevulja iz Banjaluke je u svom uvodnom obraćanju rekao da smatra da nije moglo biti boljeg uvoda i okvira od ovog pjesničkog dijela najznatnijeg srpskog pjesnika danas, Matije Bećkovića. Naglašava da je tema “Odjeci Prvog svjetskog rata u srpskoj književnosti, poeziji i prozi” pretenciozna i nemoguće je obuhvatiti sve aspekte, podsjećajići da književnost ima izuzetnu pamtiteljsku snagu o velikim istorijskim događajima. Kao primjer navodi seobe Srba, te da sve što danas znamo crpimo iz djela Seobe pisca Miloša Crnjanskog. Profesor Pevulja je govorio riječi pjesme Gavrila Principa, komentarišući da to nije ništa drugo nego odjek kosovskog zavjeta. Ukazao je kroz primjere iz srpske književnosti na jasne otiske koje je ostavio Prvi svjetski rat na djela koja su nastajala kasnije. Na samom kraju je govorio pjesmu Vojislava Ilića mlađeg, sina čuvenog srpskog pjesnika Vojislava Ilića,  čiji su stihovi uklesani na spomen kosturnicu srpskog groblja Zejtinlik kod Soluna.

Učesnici okruglog stola na temu Prvi svjetski rat u srpskoj istoriji, književnosti i kulturi su bili akademik i profesori iz Slovenije, Republike Srpske i Srbije.

Akademik Bećković je rekao u završnici okruglog stola da odavno nije slušao da se govori nešto sažeto i lijepo, kao što je slučaj na ovom skupu. Bećković naglašava da je sva zemlja koja je potrušena kostima srpskih vojnika sveta i čeka da se mi tih mjesta, za koji mnogi ne znaju, sjetimo. Zaključujući svoje obraćanje je kazao da su Srbi platili najskuplje tu grozotu koja je mogla zadesiti jedan narod žrtvujući svoje živote, najviše što čovjek može žrtvovati. „Neka im je vječna slava“, dodao je akademik Bećković.

 

 

Predsjednik KD Brdo, Mitar Vujinović je u ime društva uručio eminentnoj gospodi zahvalnice za učešće na okruglom stolu, te zahvalnicu Zlatomiru Bodiroži za angažman i osmišljavanje ovogodišnjih Dana srpske kulture.

Tekst: Miodrag Kondić, foto: Dušan Jovanović

 

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.